Адамның табиғатқа жасаған әрбір әрекеті белгілі бір із қалдырады. Бір ағаштың кесілгені, бір өзеннің ластануы немесе бір аумақтың қоқысқа айналуы – бүгінгі күннің ғана мәселесі емес. Оның салдары кейінгі ұрпақтың өміріне де әсер етуі мүмкін. Сондықтан «Таза Қазақстан» бастамасын мен ең алдымен қазіргі ұрпақтың болашақ алдындағы жауапкершілігі ретінде қабылдаймын.
Табиғат бізге уақытша пайдалануға берілген дүние секілді. Біз қоршаған ортаның барлық байлығын өзіміз үшін ғана пайдаланып қоймай, оны келесі ұрпаққа қандай күйде қалдыратынымызды да ойлауымыз қажет. Осы тұрғыдан алғанда экологиялық мәдениет – бүгінгі адамның болашақтағы адамдар алдындағы көрінбейтін жауапкершілігі.
«Таза Қазақстан» тұжырымдамасында экологиялық мәдениетті қалыптастырудың маңызды қағидаларының бірі – болашақ ұрпақтың мүдделерін ескеру. Құжатта тұрақты даму, экожүйелік тәсіл және экологиялық мәселелер бойынша қоғамның хабардарлығы мен қатысуы да негізгі қағидалар ретінде көрсетілген.
Бұл жерде табиғатты қорғауды тек мемлекеттік органдардың немесе эколог мамандардың міндеті деп қарау дұрыс емес. Әр азаматтың таңдауы қоршаған ортаға әсер етеді. Мысалы, суды үнемдеу арқылы адам су ресурстарына түсетін қысымды азайтады. Артық пластиктен бас тарту арқылы қалдық көлемінің өсуіне әсерін төмендетеді. Ағаш отырғызу арқылы қаланың жасыл кеңістігін көбейтуге үлес қосады. Қоғамдық көлікті пайдалану немесе жаяу жүру сияқты әдеттер де қоршаған ортаға жауапкершілікпен қараудың бір көрінісі бола алады.
Мен үшін «Таза Қазақстан» сөзінің тағы бір маңызды мағынасы – туған жерге деген құрмет. Адам өз ауласын, көшесін, ауылын немесе қаласын өзінің ортақ үйі ретінде қабылдағанда ғана оны қорғауға деген жауапкершілігі күшейеді. Табиғатты «біреудің мәселесі» деп емес, «менің өмірімнің бір бөлігі» деп түсіну қажет.
Біз бүгін табиғатқа қалай қарасақ, ертеңгі ұрпақ та сол ортаның нәтижесін көреді. Сондықтан экологиялық мәдениет – бір күнде қалыптасатын әдет емес, ұрпақтан ұрпаққа берілетін құндылық. Біздің бүгінгі әрекетіміз болашақ Қазақстанның қандай болатынын анықтайды.
Шын мәніндегі таза Қазақстан – қоқысы аз ел ғана емес. Ол табиғатын қадірлейтін, ресурсын үнемдейтін, қоршаған ортасына жауапкершілікпен қарайтын және келешек ұрпаққа таза әрі жайлы мекен қалдыруды мақсат ететін қоғам. Осындай көзқарас қалыптасқан кезде «Таза Қазақстан» ұраны күнделікті өмір салтына айналады.
Д.ТАЛҒАТҰЛЫ



