Қоғамдағы әділеттілік туралы сөз болғанда, ең алдымен адамның құқықтары мен бостандықтары еске түседі. Бірақ құқық ұғымы міндеттен бөлек қарастырылмауы керек. Әр азамат өз құқықтарын пайдалана отырып, басқа адамдардың құқықтары мен заңды мүдделерін құрметтеуге тиіс. Осы тепе-теңдік сақталған кезде ғана қоғамда өзара сенім мен тұрақтылық қалыптасады.
Заңның басты міндеттерінің бірі – адамдар арасындағы қарым-қатынасты реттеу. Бір адамның еркіндігі екінші адамның құқығына зиян келтірмеуі керек. Мысалы, әркім өз пікірін айтуға құқылы, алайда бұл құқық басқа адамның ар-намысы мен қауіпсіздігін бұзуға негіз болмауы тиіс. Демек, құқықтық сауаттылық адамның тек өз мүмкіндіктерін білуімен шектелмейді, ол өз әрекетінің салдарын түсінуді де қамтиды.
Қазіргі қоғамда ақпараттың жылдам таралуына байланысты заң мен тәртіптің маңызы одан әрі арта түсуде. Әлеуметтік желілерде жалған ақпарат тарату, өзгенің жеке мәліметтерін рұқсатсыз жариялау немесе интернеттегі әдеп нормаларын бұзу да белгілі бір жауапкершілік мәселелерін туындатуы мүмкін. Сондықтан құқықтық мәдениет тек көшедегі немесе қоғамдық орындардағы тәртіппен шектелмей, цифрлық кеңістіктегі мінез-құлықты да қамтуы қажет.
Меніңше, әділетті қоғамды қалыптастыру үшін азамат өзінің құқығын білумен бірге, сол құқықты жауапкершілікпен пайдалануды үйренуі керек. Заң бәріне ортақ болған кезде ғана қоғам мүшелерінің бір-біріне деген сенімі нығаяды. Ал сенім бар жерде адамдар өзара құрметпен қарым-қатынас жасап, ортақ мәселелерді өркениетті жолмен шешуге ұмтылады.
А.ҒАЛЫМЖАНҚЫЗЫ
