«Таза Қазақстан» жалпыұлттық тұжырымдамасы – қоршаған ортаны қорғауға бағытталған қарапайым тазалық шараларынан әлдеқайда кең ұғым. Менің ойымша, оның ең маңызды мақсаты – адамдардың табиғатқа деген көзқарасын өзгертіп, экологиялық мәдениетті күнделікті өмір салтына айналдыру. Себебі көшені тазалау немесе сенбілікке қатысу белгілі бір уақыт аралығында ғана жүзеге асуы мүмкін, ал табиғатты аялау адамның тұрақты әдетіне айналуы керек. Үкімет бекіткен 2024–2029 жылдарға арналған тұжырымдамада да экологиялық ойлауды қалыптастыру, жауапты мінез-құлықты дамыту және халыққа экологиялық білім беру негізгі бағыттардың бірі ретінде қарастырылған.
Қазіргі таңда қоршаған ортаның ластануы – тек табиғатқа қатысты мәселе емес, адамның денсаулығына, өмір сүру сапасына және болашақ ұрпақтың жағдайына әсер ететін маңызды қоғамдық мәселе. Қоқысты кез келген жерге тастау, суды ысырап ету, ағаштарды зақымдау немесе табиғи ресурстарды жауапсыз пайдалану сияқты әрекеттердің әрқайсысы қоршаған ортаға кері әсер етеді. Сондықтан экологиялық мәдениет үлкен мемлекеттік бағдарламалардан ғана емес, әр адамның қарапайым әрекетінен басталады.
Меніңше, «Таза Қазақстанның» басты ерекшелігі – тазалықты бір реттік акция емес, тұрақты құндылық ретінде қалыптастыруға мүмкіндік беруінде. Адам өзі тұратын аулаға, көшеге, ауылға немесе қалаға жауапкершілікпен қараса, қоғамның жалпы мәдениеті де өзгереді. Мысалы, қоқысты арнайы жәшікке салу, пластикті шамадан тыс пайдаланбау, суды үнемдеу, ағаш отырғызу және қоғамдық орындарды таза ұстау сияқты қарапайым әрекеттердің өзі үлкен нәтижеге жеткізеді.
Сонымен қатар экологиялық мәдениетті қалыптастыруда мектеп пен отбасының рөлі ерекше. Баланың табиғатты құрметтеуі отбасындағы тәрбие мен күнделікті ортадан басталады. Егер бала кішкентайынан «табиғат – ортақ үйіміз» деген түсінікті бойына сіңірсе, есейген кезде қоршаған ортаға немқұрайлы қарамайды.
Қорытындылай келе, мен «Таза Қазақстанды» табиғатты қорғау ғана емес, адамның мәдениеті мен жауапкершілігін арттыратын маңызды бастама деп бағалаймын. Нағыз таза елге тек тазалық қызметкерлері емес, табиғатты қорғауды өз міндеті санайтын саналы азаматтар қажет. Сондықтан экологиялық мәдениет әр адамның күнделікті әдетіне айналған кезде ғана «Таза Қазақстан» идеясы толық жүзеге асады.
М.ТАЛҒАТҰЛЫ
