Қазіргі таңда адамзат алдында тұрған ең күрделі әлеуметтік мәселелердің бірі – есірткіге тәуелділік. Бұл проблема белгілі бір елдің немесе аймақтың шеңберінде ғана қалып қоймай, бүкіл әлемді алаңдатып отырған жаһандық қауіпке айналды. Есірткі адамның денсаулығын бұзып қана қоймай, оның өмірлік мақсатын, отбасылық құндылықтарын және қоғамдағы орнын жоғалтуына себеп болады. Сондықтан есірткіге қарсы күрес тек құқық қорғау органдарының міндеті емес, бүкіл қоғамның ортақ жауапкершілігі болуы тиіс.
Есірткінің ең үлкен қаупі – оның адам өмірін біртіндеп құрдымға жетелеуінде. Алғашында қызығушылықпен немесе достардың ықпалымен басталған әрекет уақыт өте келе тәуелділікке ұласады. Тәуелділік адамның ерік-жігерін әлсіретіп, денсаулығына ауыр зиян келтіреді. Жүйке жүйесі бұзылып, жүрек, бауыр және басқа да маңызды ағзалардың қызметі нашарлайды. Сонымен қатар адамның психологиялық жағдайы өзгеріп, ол қоғамнан оқшаулана бастайды.
Есірткі мәселесі жеке адаммен ғана шектелмейді. Оның зардабын отбасы, жақындары және тұтас қоғам тартады. Тәуелді адам көбінесе оқуын немесе жұмысын тастап, әлеуметтік жауапкершіліктен алыстайды. Кей жағдайларда қаржылық қиындықтар мен тәуелділіктің әсерінен қылмысқа баруы мүмкін. Осылайша есірткі қоғамдық қауіпсіздікке де үлкен қатер төндіреді.
Әсіресе жастар арасында есірткінің таралуы ерекше алаңдаушылық туғызады. Жастық шақ – адамның өмірлік бағыты қалыптасатын маңызды кезең. Осы уақытта жасалған қате таңдау бүкіл болашаққа әсер етуі мүмкін. Сондықтан жастарды есірткінің зияны туралы жан-жақты ақпараттандыру, олардың бос уақытын тиімді ұйымдастыру және салауатты өмір салтын насихаттау аса маңызды. Спортпен шұғылдану, білім алу, шығармашылықпен айналысу сияқты пайдалы әрекеттер жастарды зиянды әдеттерден сақтай алады.
Есірткіге қарсы күресте отбасының рөлі де ерекше. Ата-ананың бала тәрбиесіне көңіл бөлуі, онымен ашық сөйлесуі және сенімді қарым-қатынас орнатуы көптеген қауіптің алдын алады. Баланың ортасына назар аудару, оның қызығушылықтарын қолдау және психологиялық қолдау көрсету – есірткіге тәуелділіктің алдын алудың маңызды жолдары.
Сонымен қатар қоғамда есірткінің зияны туралы түсіндіру жұмыстары үздіксіз жүргізілуі қажет. Білім беру ұйымдары, бұқаралық ақпарат құралдары және қоғамдық ұйымдар жастар арасында профилактикалық шараларды күшейтуі тиіс. Себебі мәселені тек жазалау арқылы емес, ең алдымен оның алдын алу арқылы шешуге болады.
Қорытындылай келе, есірткі – адамның денсаулығына ғана емес, оның арманына, болашағына және қоғамның тұрақтылығына қауіп төндіретін қатер. Одан қорғанудың ең тиімді жолы – білімді болу, дұрыс таңдау жасау және салауатты өмір салтын ұстану. Әрбір жас өз болашағын бағалап, уақытша қызығушылықтың құрбаны болмай, өмірін жарқын мақсаттарға арнауы қажет. Өйткені есірткі ешқашан бақыт пен табысқа жеткізбейді, керісінше адамды өз мүмкіндіктерінен айырады.
