Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексі-тің 190-бабының 2-бөлігі, 4-тармағы интернет-алаяқтыққа байланысты қылмыстық жауапкершілікті қарастырады. Бұл норма қазіргі цифрлық дәуірде өзекті болып отырған киберқылмыстардың алдын алуға бағытталған маңызды құқықтық тетік болып табылады. Интернет арқылы жасалатын алаяқтық әрекеттер азаматтардың қаржылық қауіпсіздігіне, жеке деректерінің қорғалуына және жалпы қоғамның сенім жүйесіне елеулі зиян келтіреді.
Қазіргі уақытта онлайн сауда, электронды банкинг, әлеуметтік желілер мен түрлі цифрлық платформалардың кеңінен дамуы алаяқтар үшін де жаңа мүмкіндіктер ашып отыр. Олар жалған сайттар құру, фишингтік сілтемелер тарату, өзін банк қызметкері немесе мемлекеттік орган өкілі ретінде таныстыру сияқты әдістерді қолдану арқылы азаматтарды алдауға тырысады. Осындай жағдайлардың көбеюі заңнамалық деңгейде қатаң жауапкершілікті талап етеді.
Аталған бап интернет-алаяқтық жасаған тұлғаларға нақты жаза қарастыра отырып, қоғамды мұндай құқық бұзушылықтардан қорғауға бағытталған. Бұл тек жазалау шарасы ғана емес, сонымен қатар алдын алу функциясын да атқарады. Яғни, заң талаптарын бұзған әрбір адам жауапқа тартылатынын білу – басқа азаматтарды да құқық бұзушылықтан сақтандырады.
Сонымен бірге, интернет-алаяқтықтың алдын алуда тек заң ғана емес, азаматтардың да цифрлық сауаттылығы маңызды рөл атқарады. Қарапайым қауіпсіздік ережелерін сақтау, күмәнді сілтемелерге өтпеу, жеке деректерді бөгде адамдарға бермеу сияқты әрекеттер әр адамның өз қауіпсіздігін қамтамасыз етуіне көмектеседі.
Қорытындылай келе, Қылмыстық кодекстің 190-бабы интернет-алаяқтықпен күресте маңызды құқықтық негіз болып табылады. Ал қоғамның қауіпсіздігі – заңның қатаң орындалуы мен азаматтардың жауапкершілігінің бірлескен нәтижесі.
