Әр адамның құқық субъектісі ретінде танылу және өз құқықтарын қорғау құқығы

 

Қазақстан Республикасының Конституциясындағы 12-баптың бұл тармағы әрбір адамның құқықтары мен бостандықтарын тануға және оларды қорғауға бағытталған. Менің ойымша, бұл — әділетті қоғамның негізін қалайтын маңызды қағидалардың бірі. Себебі әр адам өзінің құқықтары бар жеке тұлға ретінде құрметтелуге және заңмен қорғалуға тиіс.

Әр адамның құқық субъектісі ретінде танылуы оның заң алдында жеке тұлға ретінде мойындалатынын білдіреді. Адам өзінің құқықтары мен бостандықтарын пайдаланып, қоғам өміріне еркін қатыса алады. Сонымен қатар ешкім өз құқықтарын қорғау мүмкіндігінен айырылмауы керек. Егер адамның құқығы бұзылса, ол сотқа жүгіну, тиісті мемлекеттік органдарға өтініш беру немесе заңда көзделген басқа да тәсілдерді қолдану арқылы өз мүддесін қорғай алады.

Бұл бапта қажетті қорғаныс арқылы құқықтарды қорғау мүмкіндігі де көрсетілген. Қажетті қорғаныс адамның өзін, өзге адамдарды немесе заңмен қорғалатын мүдделерді заңсыз қол сұғушылықтан қорғауына мүмкіндік береді. Алайда мұндай әрекет заң талаптарына сәйкес болуы қажет. Яғни адам өз құқығын қорғау барысында басқа адамның құқықтары мен бостандықтарын да құрметтеуі тиіс.

Қорытындылай келе, 12-бап әрбір адамның қадір-қасиетін, еркіндігін және заң алдындағы құқықтарын қорғауға негіз болады. Менің пікірімше, әр азамат өз құқықтарын біліп қана қоймай, өзге адамдардың да құқықтарын құрметтеуі керек. Сонда қоғамда әділдік, теңдік және өзара сыйластық қалыптасады.

 

Ақмарал Тахаева,

жеке кәсіпкер

Таза Қазақстан

AQPARATPRINT