Сыбайлас жемқорлық – кез келген мемлекеттің дамуына кері әсер ететін ең қауіпті әлеуметтік құбылыстардың бірі. Ол қоғамдағы әділеттілік пен теңдікті бұзып қана қоймай, халықтың билікке деген сенімін әлсіретеді. Сондықтан сыбайлас жемқорлықпен күрес – әрбір елдің басты міндеттерінің бірі болып табылады.
Ең алдымен, сыбайлас жемқорлық дегеніміз – лауазымды тұлғалардың өз қызметтік өкілеттіктерін жеке пайдасы үшін заңсыз пайдалануы. Бұл пара алу, қызметін асыра пайдалану, таныстық арқылы мәселелерді шешу сияқты түрлі формада көрініс табады. Мұндай әрекеттер қоғамдағы заң үстемдігін әлсіретіп, адал еңбекпен жетістікке жетуді қиындатады.
Сыбайлас жемқорлықтың зияны өте көп. Біріншіден, ол экономиканың дамуын тежейді. Инвесторлар әділдік жоқ елге қаржы салудан бас тартады, ал бұл жұмыс орындарының азаюына алып келеді. Екіншіден, білім беру мен денсаулық сақтау салаларына кері әсер етеді. Егер білім мен қызмет ақша арқылы шешілсе, қоғамда біліксіз мамандар көбейеді. Үшіншіден, ол әлеуметтік теңсіздікті күшейтеді: байлар одан әрі байып, қарапайым халықтың жағдайы нашарлай түседі.
Сыбайлас жемқорлықтың пайда болу себептері де әртүрлі. Олардың қатарына заңдардың әлсіздігі, бақылаудың жеткіліксіздігі, халықтың құқықтық сауаттылығының төмендігі және кейбір адамдардың жеке пайдаға ұмтылуы жатады. Сонымен қатар, қоғамда «таныс арқылы шешу» сияқты көзқарастың қалыптасуы да бұл мәселені ушықтыра түседі.
Бұл індетпен күресу үшін кешенді шаралар қажет. Біріншіден, заңдарды күшейтіп, олардың орындалуын қатаң бақылау керек. Екіншіден, мемлекеттік қызметкерлердің ашықтығын қамтамасыз ету маңызды. Үшіншіден, халықтың құқықтық мәдениетін арттыру қажет. Әр адам сыбайлас жемқорлыққа қарсы тұрып, заңсыз әрекеттерге жол бермеуі тиіс.
Қорытындылай келе, сыбайлас жемқорлық – тек мемлекеттің ғана емес, бүкіл қоғамның мәселесі. Онымен күресу үшін әр азамат өз үлесін қосуы керек. Адалдық пен әділдік үстемдік құрған қоғам ғана дамып, болашағы жарқын болады.
