Заң мен тәртіп – кез келген мемлекеттің тұрақтылығы мен дамуының негізгі тірегі. Қоғамдағы әрбір адам өзін қауіпсіз сезінуі, құқықтарының қорғалуы және әділдік орнауы үшін заң үстемдігі міндетті түрде сақталуы тиіс. Егер заң әлсіресе немесе оған деген құрмет төмендесе, онда қоғамда бейберекетсіздік, сенімсіздік және әділетсіздік белең алады.
Ең алдымен, заң – адамдардың өзара қарым-қатынасын реттейтін ережелер жиынтығы. Ол тек тыйым салу немесе жазалау құралы емес, керісінше азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын қорғауға бағытталған жүйе. Ал тәртіп – осы заңдардың іс жүзінде орындалуы. Яғни заң мен тәртіп бір-бірімен тығыз байланысты ұғымдар: заң бар жерде тәртіп болуы тиіс, ал тәртіп сақталмаса, заңның мәні жоғалады.
Қоғамда тәртіп орнату тек құқық қорғау органдарының міндеті емес. Әр азамат өз әрекетіне жауапкершілікпен қарап, заң талаптарын сақтауға міндетті. Мысалы, жол ережесін сақтау, қоғамдық орындарда өзін мәдениетті ұстау, өзгелердің құқығын құрметтеу – осының бәрі тәртіптің көрінісі. Осындай қарапайым әрекеттер арқылы үлкен тұрақтылық қалыптасады.
Сонымен қатар, заң мен тәртіптің тиімді болуы үшін әділдік принципі сақталуы қажет. Егер заң бәріне бірдей қолданылмаса немесе кейбір адамдар жауапкершіліктен жалтарса, онда қоғамда наразылық туындайды. Сондықтан заң алдында барлық азамат тең болуы – маңызды шарт. Бұл сенім мен бірлікті нығайтады.
Қазіргі заманда заң мен тәртіп мәселесі ерекше өзекті. Ғаламдану, технологияның дамуы жаңа құқықтық қатынастарды туындатып, заңдарды үнемі жетілдіруді талап етеді. Киберқылмыс, ақпараттық қауіпсіздік, жеке деректерді қорғау сияқты жаңа бағыттарда да тәртіптің сақталуы маңызды.
Қорытындылай келе, заң мен тәртіп – қоғамның іргетасы. Оларды сақтау тек мемлекеттің ғана емес, әрбір азаматтың борышы. Заңға құрмет пен тәртіпке бағыну арқылы ғана біз әділетті, қауіпсіз әрі өркениетті қоғам құра аламыз.
