Заң мен тәртіп деген ұғымдарды көп жағдайда тек құқық бұзушылық пен жаза тұрғысынан қабылдаймыз. Алайда заңның негізгі мақсаты – адамды жазалау емес, қоғамдағы әр азаматтың құқығы мен қауіпсіздігін қорғау. Сондықтан заңды құрметтеу ең алдымен оның мағынасын түсінуден басталады.
Күнделікті өмірде заңды бұзу тек үлкен қылмыстардан көрінбейді. Қоғамдық тәртіпті сақтамау, өзгенің мүлкіне ұқыпсыз қарау, жол ережесін елемеу немесе басқа адамның құқығына немқұрайлы қарау да қоғамдағы тәртіпке әсер етеді. Бір адамның жауапсыз әрекеті өзгелердің қауіпсіздігіне немесе еркіндігіне нұқсан келтіруі мүмкін.
Менің ойымша, заң мен тәртіпті сақтау полициядан немесе мемлекеттік органдардан талап етілетін міндет қана болмауы керек. Әр азамат өз әрекетінің салдарын түсінген кезде ғана құқықтық мәдениет қалыптасады. Өз құқығын білетін адам сонымен қатар өз міндетін де білуі қажет. Өйткені құқық пен жауапкершілік бір-бірінен ажырамайды.
Қоғамдағы тәртіпті тек қатаң бақылау арқылы орнату мүмкін емес. Адамдар заңды сыртқы қысымнан қорыққандықтан емес, оның әділ әрі қажетті екенін түсінгендіктен сақтауы маңызды. Бұл – құқықтық мәдениеттің жоғары деңгейінің белгісі.
Сондықтан заң мен тәртіпті нығайту әрқайсымыздың күнделікті таңдауымыздан басталады. Қарапайым ережені сақтау, өзгенің құқығын құрметтеу және заң талаптарына жауапкершілікпен қарау – қауіпсіз қоғам құрудың ең сенімді қадамдары.
Т.СҰПЫҒАЛИЕВ
