Арнайы тағам — белгілі бір топтағы адамдардың физиологиялық, медициналық немесе жас ерекшеліктеріне байланысты дайындалатын тағам түрі. Мұндай тағамдар денсаулықты сақтауға, аурудың алдын алуға және ағзаның дұрыс жұмыс істеуіне көмектеседі.
Арнайы тағам дегеніміз не?
Арнайы тағам – адамның жасына, денсаулық жағдайына, өмір салтына немесе ерекше қажеттілігіне сәйкес дайындалатын тағам.
Арнайы тағам түрлері
Балалар тағамы
Мақсаты: өсіп келе жатқан ағзаны қажетті қоректік заттармен қамтамасыз ету
Ерекшелігі:
• дәрумендер мен минералдарға бай
• жеңіл қорытылады
• жасанды қоспаларсыз
Мысал: ботқалар, көкөніс пюресі, айран, йогурт
Емдік (диеталық) тағам
Мақсаты: ауру кезінде немесе аурудың алдын алу үшін қолданылады
Қолданылады:
• асқазан-ішек ауруларында
• диабет кезінде
• жүрек-қан тамыр ауруларында
Ерекшелігі: тұз, қант, май мөлшері шектеледі
Спорттық тағам
Мақсаты: физикалық белсенділігі жоғары адамдарға энергия беру және бұлшық етті қалпына келтіру
Ерекшелігі:
• ақуызға бай
• энергия беретін көмірсулар
• минералдар мен электролиттер
Қарт адамдарға арналған тағам
Мақсаты: ағзаның жас ерекшеліктеріне бейімделу
Ерекшелігі:
• жеңіл қорытылады
• кальций мен дәрумен D көп
• тұз бен май аз
Аллергиясы бар адамдарға арналған тағам
Мақсаты: аллергиялық реакцияларды болдырмау
Ерекшелігі: аллергендер (жаңғақ, бал, цитрус, глютен т.б.) қолданылмайды
Арнайы тағамның маңызы:
✔ денсаулықты сақтайды
✔ иммунитетті нығайтады
✔ аурудың алдын алады
✔ ағзаның дұрыс дамуына көмектеседі
Арнайы тағамды ұйымдастыру кезінде:
• тағам қауіпсіздігін сақтау
• өнімдердің сапасын бақылау
• тағам құрамын теңгерімді сақтау
• дәрігер немесе маман кеңесін ескеру қажет
Бақытгүл ҚАРТМАҒАНБЕТОВА,
Исатай аудандық СЭББ басшысы
