Экономиканы жан-жақты цифрлық жаңғырту үдерісі адам капиталын дамытудың мазмұны мен бағытына түбегейлі жаңа талаптар қойып отыр. Қазіргі таңда экономиканың барлық саласы цифрлық технологиялармен тығыз байланысты, ал бұл өз кезегінде білімді, икемді әрі заманауи дағдыларды меңгерген мамандарға деген сұранысты арттырады. Сондықтан адам капиталын дамыту мәселесі елдің стратегиялық басымдығына айналып, оның сапасы ұлттық бәсекеге қабілеттіліктің басты көрсеткіштерінің бірі болып отыр.
Осы тұрғыда білім беру саласы шешуші рөл атқарады. Білім беру жүйесі тек білім берумен шектелмей, болашақ еңбек нарығына бейімделген, жаңа технологияларды игере алатын тұлға қалыптастыруы тиіс. Мемлекет тарапынан жүзеге асырылып жатқан «Келешек мектептері» ұлттық жобасы – осы бағыттағы маңызды әрі нақты қадам. Аталған жоба аясында жоспарланған 217 мектептің 150-інің қазірдің өзінде пайдалануға берілуі білім беру инфрақұрылымын жаңартуға деген жүйелі көзқарасты көрсетеді. Ал қалған мектептердің алдағы үш айда аяқталуы өңірлердегі білім беру сапасын теңестіруге және заманауи оқу ортасын қалыптастыруға мүмкіндік береді.
Сонымен қатар, цифрлық технологиялардың қарқынды дамуы жаһандық еңбек нарығын түбегейлі өзгертіп жатыр. Қазіргі таңда әлемде жасанды интеллект, деректерді талдау, бағдарламалау және жоғары технологиялық шешімдермен жұмыс істей алатын мамандарға сұраныс күн сайын артып келеді. Бұл үрдіс алдағы жылдары да күшейе түсетіні анық. Сондықтан жастарды болашақ мамандықтарға алдын ала дайындау – уақыт талабы.
Осы мақсатта жүзеге асырыла бастаған Al-Sana бағдарламасы – жоғары технологиялық жобаларға 100 мыңға жуық студентті тартуды көздейтін маңызды бастама. Бұл бағдарлама жастардың инновациялық ойлауын дамытып, оларды нақты жобалар арқылы заманауи технологиялармен жұмыс істеуге үйретуге бағытталған. Дегенмен, жасанды интеллектімен жұмыс істеу құзіреттерін қалыптастыру тек жоғары оқу орындарында ғана емес, әлдеқайда ерте жастан, яғни мектеп қабырғасынан басталуы тиіс. Өйткені ерте жастан қалыптасқан цифрлық сауаттылық пен технологиялық ойлау қабілеті баланың болашақта кәсіби тұрғыда табысты болуына негіз қалайды.
Осыған орай, бірқатар маңызды бастамаларды іске асыру қажет деп санаймын. Ең алдымен, мектеп оқушыларына арналған жасанды интеллект негіздері бойынша арнайы бағдарлама мен оқу-әдістемелік материалдар әзірлеу маңызды. Бұл бағдарламалар оқушылардың жас ерекшеліктерін ескере отырып, қарапайым ұғымдардан бастап, логикалық ойлау, алгоритмдік түсінік және цифрлық мәдениет қалыптастыруға бағытталуы тиіс. Сонымен қатар, мұғалімдердің біліктілігін арттыру, оқу процесіне заманауи цифрлық құралдарды енгізу және тәжірибеге негізделген оқытуды дамыту да басты назарда болуы қажет.
Цифрлық экономика жағдайында адам капиталын дамыту – мемлекеттің ұзақ мерзімді әрі стратегиялық міндеті. Білім беру жүйесін жаңғырту, жасанды интеллект пен жоғары технологияларды ерте жастан меңгеруге жағдай жасау еліміздің болашақта жаһандық бәсекеде өз орнын нық сақтап қалуына мүмкіндік береді. Бұл – тек білім саласының емес, бүкіл қоғамның ортақ жауапкершілігі.
Дина АХМЕТЖАНОВА,
ардагер ұстаз
