Полиомиелит – бұл вирус тудыратын жұқпалы ауру. Полиомиелит – полиомиелиттің қоздырғышы өмірге қауіп төндіреді. Бұл жүйке жүйесіне әсер етеді және бірнеше сағат ішінде жалпы сал ауруына әкелуі мүмкін. Бұл жұқпалы вирустық ауру.Вирус адамнан адамға, негізінен, фекальды, ауыз қуысы, сирек жағдайда инфекцияның қандай да бір қарапайым тасымалдаушысы (мысалы, ластанған су немесе тамақ) арқылы таралады және ішекте көбейеді. Алғашқы белгілері – қызба, шаршау, бас ауруы, құсу, мойынның қатаюы және аяқ-қолдың ауыруы.
Полиомиелиттің белгілері. Полиомиелит сал ауруына және өлімге әкелуі мүмкін болса да, вирусты жұқтырған адамдардың көпшілігі ауырмайды және жұқтырғанын білмейді. Паралитикалық емес полиомиелит. Полиовирустың белгілері пайда болатын кейбір адамдар параличке әкелмейтін полиомиелит түрін жұқтырады. Паралитикалық емес полиомиелит әдетте тұмауға ұқсас белгілерді тудырады. 10 күнге созылуы мүмкін белгілерге мыналар жатады: Безгек, ауырған тамақ, бас ауруы, құсу, шаршау, арқадағы ауырсыну немесе қатты арқа, мойын ауруы немесе қатты мойын, қолдың немесе аяқтың ауыруы немесе қаттылығы, бұлшықет әлсіздігі.
Паралитикалық синдром. Аурудың бұл ең ауыр түрі сирек кездеседі. Паралитикалық полиомиелиттің алғашқы белгілері, мысалы, қызба және бас ауруы, көбінесе паралитикалық емес полиомиелитке ұқсайды. Бір аптаның ішінде басқа белгілер пайда болады, оның ішінде: Рефлекстердің жоғалуы: Бұлшықеттің қатты ауыруы немесе әлсіздік: Бос және иілгіш аяқ-қолдар (сал ауруы).
Полиомиелиттен кейінгі синдром. Полиомиелиттен кейінгі синдром – бұл полиомиелиттен бірнеше жылдан кейін кейбір адамдарға әсер ететін белгілер шоғыры. Жалпы симптомдарға мыналар жатады: Бұлшықет немесе буындардың әлсіздігі және ауырсыну: Шаршау: Бұлшықеттің ысыраптануы (атрофия): Тыныс алу немесе жұтылу проблемалары: Ұйқымен байланысты тыныс алу бұзылыстары, мысалы, ұйқы апноэі: Суық температураға төзімділіктің төмендеуі.
Полиомиелиттің себептері. Полиовирус адамнан адамға таралады және адамның жұлынына зақым келтіріп, сал ауруын тудыруы мүмкін (дене бөліктерін қозғалта алмайды). Полиомиелит вирусты жұқтырған адаммен тікелей байланыста немесе ластанған тамақ пен сумен (сирек кездеседі) жұғуы мүмкін. Полиовирусты алып жүретін адамдар вирусты нәжісімен бірнеше аптаға таратуы мүмкін. Вирусты жұқтырған, бірақ белгілері жоқ адамдар вирусты басқаларға жұқтыра алады.
Полиомиелиттің алдын алу.
Полиомиелиттің емі жоқ, оның тек алдын алуға болады. Полиомиелиттің алдын алудың негізгі әдісі – вакцинация. Бірнеше рет берілген полиомиелитке қарсы вакцина баланы өмір бойы қорғай алады.
Балаларға профилактикалық егу вакцинаның екі түрімен жүргізіледі: 2, 3, 4, 18 айлық жасында аралас вакциналар құрамындағы белсенді емес полиомиелит вакцинасы, 12-15 айлық жасында ауыз арқылы салынатын полиомиелит вакцинасы. Полиомиелитке қарсы вакциналар балаларды қорғайды, олардың ағзасын полиовируспен күресуге дайындайды. Қолданылатын вакциналар тиімді және қауіпсіз.
Егер полиомиелитке және басқа да вакцинамен басқарылатын инфекцияларға қарсы егулер уақтылы жүргізілмесе, онда инфекцияны жұқтыру және тарату ықтималдығы жоғары.
Көп жағдайда вакцина адамдарда дене температурасының жоғарылауы, вакцина салынған жерде ауырсыну мен қызару, іштің ауыруы түрінде болмашы және қысқа мерзімді реакция тудырады.
Полиомиелитті жұқтырған жағдайда ауру параличке әкелуі мүмкін, бала өмір бойы мүгедек болып қалуы мүмкін, ауру тіпті өлімге әкелуі мүмкін.
Сол себепті , баланың денсаулығы мен өмірін қауіпті жұқпалы аурулардан және олардың зардаптарынан сақтау мақсатында Қазақстан Республикасының Ұлттық профилактикалық егу күнтізбесі шеңберінде профилактикалық егулерді уақтында алуды ұсынамыз!
Исатай аудандық санитариялық-эпидемиологиялық
бақылау басқармасының басшысы
Бақтыгүл Қартмағанбетова
