Сүт өнімдерінің қауіпсіздігі-әр тұтынушы үшін маңызды. Сүт өнімдерін адам тамақтануының негізі деп санауға болады.
Сүт сондай-ақ амин қышқылдарының макро және микроэлементтердің, дәрумендердің таптырмайтын көзі болып табылады. Сонымен, сүт өнімдерін таңдаған кезде барынша мұқият қарау керек.
2014 жылдан бастап қолданыстағы «Сүт және сүт өнімдерінің қауіпсіздігі туралы» Кеден одағының техникалық регламенті сүт өнімдерінің 100-ден астам түрін бөледі. Олар үш негізгі топқа бөлінеді: сүт өнімдері, сүт компоненттері және құрамында сүт бар өнімдер.
Аталған регламент нені реттейді?
-Сүт және сүт өнімдерінің қауіпсіздік талаптарын
-Өндіру, сақтау, тасымалдау және сату тәртібін
-Таңабалау талаптарын
-Сәйкестікті растау (декларациялау) ережелерін
Негізгі мақсат: Адам өмірі мен денсаулығын қорғау, сапасыз өнімнің алдын алу болып табылады.
Сүт немесе сүт өнімдерінің басқа түрін сатып алмас бұрын, қаптаманы мұқият зерттеу ұсынылады. Онда келесі ақпарат көрсетілуі керек:
* Сүт немесе сүт өнімдерінің атауы.
* Өнім дайындаушының атауы мен орналасқан жері — өнімнің шыққан елін немесе орнын қоса алғанда, заңды мекенжайы. Сондай-ақ орамада Кеден одағы аумағында тұтынушылардан наразылықтарды қабылдауға дайындаушы уәкілеттік берген ұйымның атауы болуы тиіс.
* Тауар белгісі (маркасы) (бар болса).
* Таза Масса.
* Құрамына кіретін компоненттері бар өнімнің құрамы.
* Майдың массалық үлесі пайызбен көрсетіледі. Сүтті, ірімшікті, ірімшік өнімдерін, ерітілген ірімшіктерді, ерітілген ірімшікөнімдерін қоспағанда. Сондай-ақ, ірімшік, ірімшік өнімдері, ерітілген ірімшіктер, ерітілген ірімшік өнімдеріне арналғанқаптамада құрғақ заттағы майдың массалық үлесі (пайызбен) көрсетілуі керек.
* Сүт майының массалық үлесі (май фазасына пайызбен) құрамында сүт бар өнімдердің қаптамасында көрсетіледі.
* Дайын ашытылған сүт немесе ашытылған өнімдемикроорганизмдердің (сүт қышқылы, бифидобактериялар жәнебасқа пробиотикалық микроорганизмдер, сондай-ақ ашытқы-1 г өнімде колония құрайтын бірліктер (КҚБ) болуы.
* Дайын байытылған өнімдегі микро - және макроэлементтердің, витаминдердің, өнімді байыту үшін қолданылатын басқазаттардың құрамы. Сондай-ақ, өнімге қосылған заттар мөлшерініңоларды тұтынудың тәуліктік дозасына қатынасы және өнімдіпайдалану ерекшеліктері көрсетілуі керек.
* Өнімнің жарамдылық мерзімі - яғни тамақ өнімі мақсатынақарай пайдалануға жарамсыз болып саналатын кезең. Жарамдылық мерзімі «дейін жарамды», «дейін тұтыну», «дейінпайдалану» деген сөздерден кейін көрсетіледі.
* Өнімді сақтау шарттары. Қаптаманы ашқаннан кейін, егерөнімнің сапасы мен қауіпсіздігі өзгерсе, сақтау шарттарыкөрсетілуі керек.
* Сүт өңдеу өнімі өндірілетін өндірушінің стандартын немесетехникалық құжатын белгілеу.
Сондай-ақ, қаптамада орналастырылған ақпарат өнім сапасыныңсипаттамаларына қатысты қосымша ақпаратты көрсетуі мүмкін. Мысалы, сүт майын алмастырғышты пайдалану туралы ақпараттұтынушы қаптамасының алдыңғы жағындағы құрамында сүт бар өнім түрінің атауына енгізілуі керек. Мысалы, «Сүт майыналмастыратын қаймақ өнімі» немесе «Сүт майын алмастыратынірімшік».
Тұтынушыға кеңестер
* Сүт өнімдерін кездейсоқ сатушылардан сатып алмаңыз, тек сүт өнімдерінің сапасы мен қауіпсіздігін сақтау үшін қажетті тоңазытқыш жабдықтарымен қамтамасыз етілген арнайы сауда кәсіпорындарынан сатап алыңыз.
* Өнімді таңдаған кезде әрдайым қаптаманың бүтіндігіне назар аударыңыз. Қаптама бүтін болмаған кезде өнімді сатып алудан бас тартыңыз.
* Өнім туралы ақпаратты мұқият оқып шығыңыз, өйткені өнімнің құрамы әрдайым оның атауына сәйкес келмейді. Йогурт пен йогурт өнімі, сүзбе мен сүзбе өнімі, ірімшік пен ірімшік өнімі сапасы мен құрамы жағынан әртүрлі сүт өнімдері екенін ескеріңіз.
* Өнімнің сыртқы түрін мұқият тексеріңіз. Егер өнім көгеріп, ашып, іріп кетсе немесе шырышты анықтаған жағдайда тауарды сатушыға қайтарыңыз.
* Сүт өнімдерін сатып алмас бұрын, шығарылған күні мен жарамдылық мерзімін тексеріңіз.
* Тоңазытқышта сақталмаған сүт, сүзбе және ірімшікті сатып алмаңыз.
* Өнім туралы ақпарат оқылмайтын болса немесе тым ұсақ шрифтпен көрсетілген кезде өнімді сатып алудан бас тартыңыз.
Осы талаптардың барлығын орындау тұтынушылардың денсаулығын сақтай отырып, сүт өнімдерінің қауіпсіздігі мен сапасын қамтамасыз етеді.
Исатай аудандық СЭББ басшысы Б.Қартмағанбетова
